Bijzondere onderzoeken Archieven - AVTR

Data driven NOW auditing

Esther — Tue, 22 Dec 2020 12:45:50 +0000

Pieter de Kok

Planning van de NOW controle
Van Coney mag natuurlijk verwacht worden dat we de 3900N standaard en bijhorende accountantsprotocol bestuderen vanuit een data-driven mindset, dat we nadenken over welke werkzaamheden we met inzet van data-analyse, process mining en visualisatie kunnen oppakken? Dat hebben we ook gedaan, en we zijn in het werkveld gestart.

De NOW audit is onderverdeeld in vier hoofdblokken, per hoofdblok hebben we in kaart gebracht waar een data driven aanpak een rol kan spelen. We hebben geen onderscheid gemaakt tussen bestaande controlecliënten, of ondernemingen die Coney voor het eerst vragen om een NOW assurance-rapport. We hebben alleen in de fase “Verkrijgen van onderzoeksinformatie” een kapstok gevonden naar inzet datatechnologie.

Download Artikel

Het bericht Data driven NOW auditing verscheen eerst op AVTR.

Verduidelijking omzetbegrip binnen de NOW

Esther — Tue, 22 Dec 2020 12:32:29 +0000

Bron: rijksoverheid.nl

Het omzetbegrip NOW sluit primair aan bij het jaarrekeningenrecht. Dat is opgenomen in art. 1 lid 2 van de NOW-regeling. Daar staat dat voor het omzetbegrip gekeken wordt naar wat er voor de winst- en verliesrekening als netto-omzet wordt gezien en naar alle baten die voortkomen uit de uitvoering van normale activiteiten van een organisatie, ook als deze gewoonlijk met een andere term dan omzet worden aangeduid. Dit maakt het voor werkgevers zo makkelijk mogelijk om hun omzetverlies te berekenen, omdat ze gebruik kunnen maken van hun winst- en verliesrekening of de staat van baten en lasten die zij over 2019 hebben opgesteld. Ook inhoudelijk is dit van belang want om het omzetverlies te kunnen berekenen, moet de omzet van 2020 vergeleken worden met die van 2019. Deze vergelijking moet consistent zijn: werkgevers moeten voor de omzetbepaling in 2020 dezelfde regels volgen als in 2019.

Download Artikel

Het bericht Verduidelijking omzetbegrip binnen de NOW verscheen eerst op AVTR.

Het verschil tussen ‘het mijn en dijn’ volgens ‘Jan met de pet’

Esther — Tue, 22 Dec 2020 12:19:14 +0000

Filosofie voor ‘dummies’

Eric Mantelaers en Martijn Zoet

Modellen en theorieën

“De Leer van het Gewekte Vertrouwen: Agency avant la lettre?” vroeg Dassen zich af in zijn artikel in het MAB van september 1989. In 1926 introduceerde Limperg zijn leer van het gewekte vertrouwen, de vertrouwensleer. Volgens Limperg is de accountant de vertrouwensman van de onpersoonlijke maatschappij, van de spaarder en van andere belanghebbenden die niet zijn opdrachtgevers zijn. Het Rijnlands model past bij deze vertrouwensleer. Dit model komt uit de West-Europese traditie en is gebaseerd op samenwerking, coöperatie en gezamenlijke waardecreatie, waarbij de belangen van alle stakeholders van een organisatie in acht worden genomen. De agency theorie is naast de vertrouwenstheorie een andere theorie voor de behoefte van de accountantscontrole. Het Angelsaksisch model gaat nauw samen met deze agency theorie. De agency theorie verklaart de behoefte aan accountantscontrole vanuit de tegengestelde belangen tussen management en aandeelhouders. Het Angelsaksisch model dat steeds meer de plaats inneemt van het Rijnlands model is een ander economisch model en is vanuit Noord-Amerika en Groot-Brittannië naar Europa overgewaaid. Beursgenoteerde bedrijven zijn steeds meer geneigd om de aandeelhouderswaarde te vermelden als zij grote aandeelhouders met een financiële achtergrond hebben, of wanneer deze aandeelhouders een Angelsaksische nationaliteit hebben. Het Angelsaksisch model is gebaseerd op marktwerking, concurrentie en eigen belang.

Eigenlijk doet de accountant een uitspraak over de vraag of de onderneming goed onderscheid heeft gemaakt tussen ‘het mijn en dijn’

Rules based of principles based?

Of we nu uitgaan van de ene of de andere theorie, dan wel van de confrontatie tussen beiden door Dassen (1989), gepoogd wordt de kwaliteit van accountantsdiensten te stimuleren met regelgeving. Regelgeving, niet specifiek regelgeving voor accountants, kan 1) rules based of 2) principles based zijn. Vaak is er sprake van een combinatie. Het principe gaat over onafhankelijkheid (in wezen en in schijn). Een voorbeeld van concrete regelgeving in dit kader is de Vordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), waarin bijvoorbeeld in het kader van ‘Geschenken en gastvrijheid’ een (grens)bedrag wordt genoemd van € 100 (indien een geschenk met een waarde van meer dan € 100 als verwaarloosbaar of onbeduidend zou kunnen worden aangemerkt, dient de eindverantwoordelijke accountant onder andere te onderbouwen waarom dit geschenk verwaarloosbaar of onbeduidend is). Waar gaat het nu om bij accountants? Is het primaire doel dat zij 1) de regeltjes en/of 2) de principes naleven, of 3) moet de gebruiker van accountantsdiensten kunnen vertrouwen op de verantwoording waaraan de accountant zijn oordeel heeft verbonden?

Download Artikel

Het bericht Het verschil tussen ‘het mijn en dijn’ volgens ‘Jan met de pet’ verscheen eerst op AVTR.

Transparantie als ‘Januskop’ of als Kerberos?

Esther — Mon, 20 Jan 2020 10:58:04 +0000

Op 1 oktober jl. heeft de Commissie Toekomst Accountancysector (CTA) haar voorlopige bevindingen [12] gepresenteerd in het kader van het door de minister van Financiën ingestelde onderzoek naar de mogelijkheden om de kwaliteit van de wettelijke accountantscontrole duurzaam te verhogen. In deze voorlopige bevindingen, bestaande uit – 348 bullets verdeeld over 101 pagina’s en over 12 hoofdstukken – gaat het veel over kwaliteit en slechts beperkt over transparantie. Het (deel)woord ‘kwaliteit’ komt 402 maal voor. Het woord ‘transparantie’ komt daarentegen slechts 18 maal voor. Op verzoek van de CTA heeft het Erasmus Competition & Regulation institute (ECRi) een literatuurstudie uitgevoerd naar kwaliteitsverbeterende maatregelen in de accountancysector [11]. In deze literatuurstudie komt het woord ‘transparantie’ 10 maal voor (transparency, 2 maal)”.

Transparantie heeft niet – net als de ‘Januskop’ – slechts twee gezichten, maar kent – evenals Kerberos – veel meer ‘dimensies”

DOWNLOAD ARTIKEL

Het bericht Transparantie als ‘Januskop’ of als Kerberos? verscheen eerst op AVTR.

Wie is meldplichtig in de zin van de WWFT?

Samantha — Thu, 22 Jun 2017 13:19:39 +0000

De Wet witwassen en financiering van terrorisme (hierna: de WWFT) heeft als doel om witwassen van gelden tegen te gaan. De WWFT verplicht financiële instellingen en diverse vrije beroepsbeoefenaren om enerzijds cliëntonderzoek te verrichten en anderzijds melding te maken van enige transacties die ongebruikelijk zijn. Ten aanzien van het melden van ongebruikelijke transacties stelt de WWFT dat deze verplichting zich richt tot de ‘instelling’. Het wettelijk begrip ‘instelling’ omvat 24 categorieën van dienstverleners, financiële instellingen, handelaren en zelfstandige beroepsbeoefenaren en eventueel bij algemene maatregel van bestuur nog aan te wijzen instellingen. In dit artikel ga ik in op de vraag wie kan worden gezien als een instelling als het gaat om meldplichtige accountants- en accountantspraktijken.

De meldplicht ongebruikelijke transacties richt zich tot ‘de instelling’

De meldplichtige instelling in het kader van de WWFT is de natuurlijke persoon, rechtspersoon of vennootschap die de beroepsactiviteiten als accountant ‘zelfstandig en onafhankelijk’ uitoefent. Onder beroepsactiviteiten wordt onder meer verstaan; werkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening, het voeren van administraties, het verstrekken van belastingadvies en het invullen van belastingaangiften. Ten aanzien van werkzaamheden met betrekking tot de jaarrekening gaat het niet alleen om een eventuele controle-opdracht, maar ook om samenstel- en beoordelingsopdrachten. Hoewel niet expliciet genoemd in de Richtsnoeren van de WWFT ben ik van mening dat ook een opdracht tot specifiek overeengekomen werkzaamheden hieronder kan vallen.

Zelfstandige accountants worden gezien als meldplichtige instelling

Zelfstandige accountants die hun werkzaamheden uitvoeren in natuurlijke persoon, bijvoorbeeld in de vorm van een eenmanszaak, worden derhalve gezien als meldplichtige instelling. Wanneer de accountant in het kader van een organisatorische eenheid (maatschap, v.o.f., BV of NV) werkt, rusten de verplichtingen uit de WWFT op die organisatorische eenheid. De organisatorische eenheid wordt dan als instelling aangemerkt. In de WWFT is opgenomen dat de organisatorische eenheid er zorg voor dient te dragen dat haar partners en medewerkers aan de verplichtingen van de WWFT voldoen. Veelal zal er sprake zijn van een interne meldlijn via een daartoe opgezette compliance afdeling, waar accountants eventuele ongebruikelijke transacties kunnen melden. De compliance afdeling maakt dan de afweging in hoeverre de gesignaleerde transactie ook daadwerkelijk wordt gemeld.

De accountant kan tuchtrechtelijk worden aangesproken

Indien de organisatorische eenheid de verplichtingen uit de WWFT niet, dan wel niet volledig nakomt, dan wordt zij hier voor verantwoordelijk gehouden. De individuele accountant die een melding heeft gemaakt door gebruik te maken van de interne meldlijn, kan in beginsel niet verantwoordelijk worden gehouden voor het feit dat de organisatorische eenheid zich niet heeft gehouden aan de verplichtingen van de WWFT. De wetgever heeft hier echter een uitzondering op gemaakt. In de Richtsnoeren van de WWFT wordt expliciet omschreven dat bij het niet naleven van de WWFT door de instelling, de accountant onder omstandigheden als medepleger of medeplichtige van dit delict verantwoordelijk kan worden gehouden. Ook is het mogelijk dat de accountant tuchtrechtelijk kan worden aangesproken.

Zowel het Functioneel parket van het Openbaar Ministerie (hierna: OM) en het Bureau Financieel Toezicht (hierna: BFT) hebben geprobeerd om accountants individueel tuchtrechtelijk aan te spreken voor het niet naleven van de verplichtingen uit de WWFT. Het betrof hier de situatie waarbij deze accountants als werknemer onderdeel uitmaakte van een organisatorische eenheid en de meldplicht derhalve ook op haar rustte in plaats van op de individuele accountants. En hoewel in een van de zaken de betreffende accountant melding had gemaakt van een ongebruikelijke transactie via de interne meldijn, besloot de compliance-afdeling van de organisatorische eenheid waar hij werkzaam is deze niet te melden. Bij de andere zaak had de accountant geen melding gedaan van een vermeende ongebruikelijke transactie, omdat zij van mening was dat hier geen sprake van was. De tuchtrechter heeft zich hierover uitgelaten in het voordeel van de betrokken accountants. Het feit dat het kennelijk in grotere accountantspraktijken zo is geregeld dat de meldingsplicht op grond van de WWFT niet op de individuele accountant rust, maar op de organisatie waaraan hij is verbonden, maakt dat de accountants konden volstaan met het doen van een melding via de interne meldlijn, dan wel de overwegingen zoals intern opgesteld konden volgen om geen interne melding te doen. Een extra component bij de overweging van de tuchtrechter was dat de betrokken accountants in loondienst waren en derhalve gebonden waren aan de interne meldprocedure. Ze konden dus ook niets anders doen dan de interne richtlijnen te volgen ten aanzien van de naleving van de WWFT. In zoverre is het het OM en het BFT niet gelukt om individuele accountants die onderdeel uitmaken van een organisatorische eenheid die meldplichtig is, verantwoordelijk te houden voor meldingen die niet zijn gedaan door diezelfde organisatorische eenheid. Echter sluit ik niet uit dat meerdere zaken zich zullen aandienen. Het is wachten op de omstandigheid dan wel omvang van het mogelijke delict waarbij het OM en/of het BFT het weer gaan proberen. Wees als meldplichtige instelling dus alert erop dat de betrokken accountants de interne richtlijnen ten aanzien van het melden dan ook gedegen volgen.

Het bericht Wie is meldplichtig in de zin van de WWFT? verscheen eerst op AVTR.

Watson RA

Samantha — Thu, 13 Apr 2017 12:56:21 +0000

Jarenlang was het vak van accountant vastomlijnd, voorspelbaar en goudgarant. Ofschoon dit waarschijnlijk inmiddels voor vrijwel elk vakgebied geldt, is dit momenteel zeker voor de accountancy niet meer het geval. Het vak van accountant en zeker haar toekomst is allesbehalve voorspelbaar, helder en zeker. Vroeger gaf het afronden (en eigenlijk al het volgen) van de accountantsopleiding toegang tot een van de vele accountantskantoren en daarmee tot een goede baan. Niet in de laatste plaats gebeurde dit vanwege een oligopolie op basis van titels.

Het vak van accountant en zeker haar toekomst is allesbehalve voorspelbaar

Thans moet worden geconcludeerd dat het hebben van een accountantstitel niet zondermeer betekent dat je via gebaande paden binnen het accountantskantoor uiteindelijk (daar) je pensioen gaat bereiken. Ofschoon er de laatste jaren ontzettend veel wordt gepubliceerd over disruptieve technologieën en de gevolgen voor het accountantsberoep, lijkt het erop dat dit de gemiddelde accountant nog nauwelijks deert noch bezighoudt.

Download Artikel

Het bericht Watson RA verscheen eerst op AVTR.

Interview met John Weerdenburg: Schokeffect bij het bestuur van de NBA

Samantha — Thu, 13 Apr 2017 09:11:06 +0000

Er heerst al een geruime tijd enige onrust rondom de toetsingen bij MKB kantoren. Vanwege deze onrust hebben enkele serviceorganisaties1 voor accountantskantoren de handen ineengeslagen. In eerste instantie hebben zij het bestuur van de NBA verzocht om maatregelen te nemen. De NBA had toegezegd om met verbeteringen te komen. Echter vonden de serviceorganisaties dit onvoldoende. Zodoende hebben ze het initiatief genomen om de regelgeving op het gebied van kantoortoetsingen aan te passen. Het initiatief moest worden ondersteund door ten minste 100 accountants. Uiteindelijk hebben circa 300 accountants het initiatief ondersteund, met als gevolg dat dit onderwerp op de agenda van de ledenvergadering is geplaatst.

Er heerst al een geruime tijd enige onrust rondom de toetsingen bij MKB kantoren.

Download Artikel

Het bericht Interview met John Weerdenburg: Schokeffect bij het bestuur van de NBA verscheen eerst op AVTR.

Optimaal risico management onmisbaar bij inschatten van cyberrisico’s

Samantha — Wed, 12 Apr 2017 20:36:14 +0000

Modus Operandi van cybercriminelen evolueren snel en wetgeving is aangescherpt

De digitale wereld brengt organisaties een groot goed op het gebied van efficiency en slagvaardigheid. ICT ondersteunt alle moderne bedrijfsprocessen intern en zorgt voor een vitale infrastructuur. De ICT infrastructuur ontwikkelt zich snel. Het werken via internet en de handel via webshops is volledig geïntegreerd in onze moderne maatschappij. Organisaties kennen een hyperconnectiviteit; het nieuwe werken als BYOD (bring your own device) wordt standaard.

Cybercriminelen zijn steeds meer financieel gemotiveerd geraakt

Ook de criminele wereld heeft ontdekt dat er in deze virtuele maatschappij veel geld te verdienen valt. Cybercriminelen zijn steeds meer financieel gemotiveerd geraakt en er is duidelijk sprake van een trend van ‘hacking for fame’ naar ‘hacking for fortune’. Methoden van criminele hackers evolueren sneller dan security. Wat kunt u daar tegen doen?

Download Artikel

Het bericht Optimaal risico management onmisbaar bij inschatten van cyberrisico’s verscheen eerst op AVTR.

Data driven audit

Samantha — Wed, 12 Apr 2017 12:12:18 +0000

Nederland loopt voorop in de wereld rondom flexibilisering van de arbeidsmarkt. Ons land is rijkelijk bedeeld met uitzendondernemingen. De één wat succesvoller dan de ander, de één nog wat klassiek georganiseerd, de ander volledig online en met groot aantal operationele systemen in de cloud. In onze auditpraktijk controleren we een aantal verschillende uitzendorganisaties.

Ons land is rijkelijk bedeeld met uitzendondernemingen.

Het interessante aan uitzendorganisaties is dat er sprake is van een prachtig verband tussen mensen inhuren en uitzenden. Ofwel, er is sprake van een (omspannende) uren- en geldbeweging dat in potentie een zeer robuuste fundament legt onder het interne controleraamwerk.

Nogmaals, in potentie. Niet alle uitzendondernemingen sturen perse op de relatie vanuit een intern controleperspectief. De processen Verloning en Facturatie zijn processen die prima naast elkaar bestaan zonder interne verbindende ‘controles’ zoals: Uren Verloond = Uren Gefactureerd + Shop Time. Waarbij de laatste groep uren uiteraard intern zou moeten worden gekwalificeerd (naar oorzaak) en gekwantificeerd (naar volume aan leegloop) om juistheid van niet-gefactureerde uren te onderbouwen.

Niet alle uitzendondernemingen sturen op

de relatie vanuit een intern controleperspectief.

Download Artikel

Het bericht Data driven audit verscheen eerst op AVTR.

Top 10 excuses om als accountant geen data-analyse toe te passen

admin — Thu, 19 Mar 2015 08:47:05 +0000

Laat ik in de eerste plaats Mark Dongor feliciteren met het geweldige initiatief om een nieuw vaktechnisch blad, gericht op de dagelijkse praktijk van accountants, op te zetten. In mijn beleving is hier zeker veel behoefte aan.

Natuurlijk wordt er heel wat afgepraat over ons aller mooiste vak, maar in negen van de tien discussies gaat het om de randvoorwaarden. Zelden gaat het over het vak zelf. Vanuit mijn beleving gaat het om het ‘vak’ als het gaat over de vraag hoe we het ‘controleren’ beter kunnen, in het bijzonder met behulp van technieken als data-analyse, process mining en data storytelling (het verhaal van de audit visualiseren).

Kans is groot dat u vanuit uw expertise of cliënten een andere definitie van het vak heeft. Zo heeft iedereen zijn eigen invalshoek. Ik ga er echter vanuit dat we het snel eens zijn dat onderwerpen als ‘meer externe toezicht’, ‘ingrijpen in verdien- en inkomensmodellen van accountantskantoren’ afgelopen tijd voldoende aandacht hebben gehad. Hoe heerlijk is om met elkaar te praten, te klankborden, te brainstormen, te innoveren over hoe we het vak zelf beter kunnen maken.

De vragen die mij bezig houden zijn de vragen rondom het controleproces en vraagstuk van interne beheersing (auditee perspective). Wat zijn elementen van de controle die beter moeten, welke nieuwe data-driven controle technieken zetten we in, hoe trainen we onze mensen in de toepassing van deze technieken, welke nieuwe inzichten rondom gedrag, cultuur en normen kunnen we meenemen in de controle.

De ultieme vraag is; wanneer kunnen we nu eindelijk de stap naar continuous auditing maken?

Download Artikel

Het bericht Top 10 excuses om als accountant geen data-analyse toe te passen verscheen eerst op AVTR.