Een vof exploiteert een horeca-onderneming in een gehuurd pand. De vof heeft een accountant die samenstelwerkzaamheden voor hun verricht in combinatie met overige dienstverlening. Een onderdeel van de overige dienstverlening was de ‘gebruikelijke advisering inzake fiscale en bedrijfseconomische aspecten echter exclusief speciale opdrachten’. De accountant heeft zich begin 2016 uit laten schrijven uit het register van de NBA. De werkzaamheden welke voorheen door de accountant werden uitgevoerd waren gedelegeerd aan andere medewerkers van het kantoor waar de accountant werkzaam was.

De accountant heeft zich begin 2016 uit laten schrijven uit het register van de NBA

De firmanten besluiten op enig moment om hun horeca-onderneming elders voort te zetten. Echter hun huidige horeca-onderneming werd geëxploiteerd in een huurpand. Met betrekking tot dit huurpand hadden ze een huurcontract wat liep tot eind september 2018. Begin 2017 hadden de firmanten zich gewend tot het accountantskantoor waar hun voormalige accountant werkzaam was, met de vraag hoe zij wellicht eerder van het huurcontract af zouden kunnen komen zonder langer huur te betalen terwijl ze er geen horeca-onderneming meer in exploiteerde. Ze hadden immers het voornemen om de horeca-onderneming elders voort te zetten.

De firmanten werden bijgestaan door juristen en andere medewerkers van het accountantskantoor. In het bijzonder werden de firmanten geadviseerd over wanneer het huurcontract formeel zou eindigen en per wanneer ze derhalve de huur moesten opzeggen om geen verlenging tegemoet te zien. Echter hadden de juristen en andere medewerkers van het accountantskantoor over het hoofd gezien dat de huurovereenkomst een clausule bevatte, dat bij een eventuele verkoop van de horeca-onderneming, huurders niet automatisch een ‘in de plaatsstelling’ konden verlangen van de verhuurder. Dit leidde ertoe dat de firmanten de horeca-onderneming, welke werd geëxploiteerd in het huurpand waar ze juist van af wouden, niet zomaar konden verkopen. Het gevolg was dat de firmanten de horeca-onderneming kennelijk noodgedwongen aan de verhuurder moesten verkopen.

De firmanten stellen uiteindelijk het kantoor aansprakelijk voor de schade die zij hebben geleden. In het bijzonder wordt tegen de accountant die aanvankelijk werkzaamheden voor hen verrichtte een klacht ingediend bij de Accountantskamer (hierna: Ak).

De accountant verweert zich door aan te geven dat hij geen enkele betrokkenheid had bij de advisering

De strekking van de klacht luidt dat de accountant de firmanten onjuist heeft geadviseerd over de beëindiging van de huur van het huurpand. Ook verwijten ze de accountant dat hij niet tijdig heeft gereageerd op een brief die aan hem is toegezonden op 11 oktober 2018.

De accountant verweert zich door aan te geven dat hij geen enkele betrokkenheid had bij de advisering dan wel begeleiding van de firmanten omtrent de beëindiging van de huur van het huurpand. De Ak is een andere mening toegedaan. In eerste instantie stelt de Ak vast dat het advies en de begeleiding omtrent de beëindiging van de huur van het huurpand dient te worden gezien als een dienst die de accountant zelf in zijn opdrachtbevestiging heeft opgenomen, namelijk ‘gebruikelijke advisering inzake fiscale en bedrijfseconomische aspecten’. Volgens de Ak betekent dit dat de advisering en begeleiding van de firmanten moet worden gezien als een professionele dienst conform artikel 1 jo 3 tweede lid van de VGBA.

de Ak is van mening dat de medewerkers van het kantoor tekort zijn geschoten in de inhoudelijke advisering en begeleiding

In tweede instantie is de Ak van mening dat de medewerkers van het kantoor tekort zijn geschoten in de inhoudelijke advisering en begeleiding van de firmanten omtrent de beëindiging van de huurovereenkomst. Doordat de medewerker die de werkzaamheden van de accountant had overgenomen, fungeerde als aanspreekpunt van de firmanten, is de Ak van mening dat de accountant erop had moeten toezien dat deze persoon voldoende vakbekwaam en deskundig was. De Ak meent dat de accountant in dit toezicht tekort is geschoten en daarom in strijd heeft gehandeld met het fundamenteel beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid.

Met betrekking tot de klacht dat de accountant te laat heeft gereageerd op een verzonden brief van 9 oktober 2018 door de firmanten reageert de Ak als volgt. Van een accountant mag worden verwacht dat tot hem gerichte correspondentie tijdig wordt beantwoord. Al hoewel voorstelbaar is dat niet reageren op tot een accountant gerichte correspondentie onder omstandigheden in strijd moet worden geacht met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid, leidt niet elke situatie waarin een brief niet voortvarend wordt beantwoord tot het oordeel dat sprake is van onzorgvuldig handelen. Of daarvan sprake is, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Daarbij geldt dat het niet aan een derde, die een accountant een schrijven stuurt, is om te bepalen binnen welke termijn een accountant tuchtrechtelijk gehouden is om te reageren op een tot hem gericht schrijven. De Ak vindt dat er geen sprake was van enige bijzondere omstandigheden waardoor de accountant binnen de gestelde termijn van de firmanten diende te reageren. Dit klachtonderdeel wordt dan ook verworpen.

De accountant krijgt de maatregel van waarschuwing opgelegd.

Annotatie

De accountant wordt aansprakelijk gehouden voor de werkzaamheden van zijn ondergeschikten, ook al is hij niet meer werkzaam bij het kantoor respectievelijk ook niet meer werkzaam als openbaar accountant. De vraag is nu hoe lang een dergelijke tuchtrechtelijke verwijtbaarheid kan doorlopen naarmate een accountant heeft besloten om zijn werkzaamheden te delegeren aan een andere medewerker en zelf niet meer werkzaam te zijn. Hier is uit de uitspraak geen duidelijk antwoord op te geven. Tevens blijkt uit deze uitspraak dat als de medewerker waaraan de werkzaamheden worden gedelegeerd, niet onder enige eigen tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid valt, de tuchtrechtelijke aansprakelijkheid wordt herleid naar de accountant die de werkzaamheden heeft gedelegeerd.

Wat voorts bijzonder is, is dat de accountant door de zinsnede in de opdrachtbevestiging op te nemen dat mede onder het verrichten van overige dienstverlening wordt verstaan ‘gebruikelijke advisering inzake fiscale en bedrijfseconomische aspecten’ de begeleiding en advieswerkzaamheden werd gezien als een dienst wat was overeengekomen tussen de accountant en de firmanten. Door dit op deze manier op te nemen in de opdrachtbevestiging had de accountant de reikwijdte van zijn dienstverlening zelf (te veel) verruimd.

Tot slot geeft de Ak in deze uitspraak een rode draad waarbinnen ze vaststelt wanneer de accountant gehouden is om een brief van klagers te beantwoorden. De bijzondere omstandigheden waarnaar de Ak verwijst hebben zich in deze uitspraak niet voorgedaan, maar het is niet uitgesloten dat in een andere zaak de Ak kan menen dat er wel bijzondere omstandigheden zijn waardoor de accountant verplicht is om te reageren op een (aansprakelijkheids)brief van een derde. Het zal dus afhangen van de omstandigheden van het geval.

Het bericht AVTR 2019/39 verscheen eerst op AVTR.

Het bericht AVTR2017/71 verscheen eerst op AVTR.

Een accountant wordt door de ondernemingskamer benoemd tot tijdelijk bestuurder van een onderneming. Dit heeft plaatsgevonden doordat de voormalige eigenaren strafrechtelijk zijn vervolgd, en omdat de aandeelhouders/bestuurders met elkaar in een juridisch conflict waren verwikkeld. Vanwege dit conflict is de onderneming financieel in zwaar weer gekomen. De accountant die als tijdelijk bestuurder is benoemd besluit om een deel van de activiteiten over te laten nemen door een derde partij. Hij laat hiertoe verschillende partijen een bod doen. De bestuurder besluit om met een van de partij nader in zee te gaan. Achteraf blijkt dat de voormalige eigenaren de potentiele kopende partij met geweld trachten onder druk te zetten en op verschillende manieren de verkoop naar hun hand proberen te zetten. Het gevolg hiervan is dat de mogelijke deal uiteindelijk afketst. De accountant ziet zich genoodzaakt om surseance van betaling aan te vragen voor de vennootschap. Uiteindelijk leidt dit tot het faillissement van de vennootschap. De voormalige eigenaren dienen een klacht in tegen de accountant bij de Accountantskamer (hierna: Ak). De kern van de klacht omvat dat de klagers de accountant verwijten dat hij de deal heeft laten afketsen. Klagers hebben ook ondertussen een civiele procedure tegen de accountant gestart.

Ook het verweer dat hij niet als accountant optreedt en dat bij benoeming tot bestuurder door de Ondernemingskamer de vraag of hij al dan niet accountant is, geen enkele rol speelt, slaagt niet. Volgens vaste jurisprudentie van de Ak en het College van Beroep voor het bedrijfsleven heeft het tuchtrecht niet de door de accountant bepleite beperkte reikwijdte. Weliswaar zijn de fundamentele beginselen als bedoeld in artikel 2 onder b tot en met e van de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) op grond van artikel 3, tweede lid, van de VGBA alleen van toepassing “bij de uitoefening van zijn beroep” en wijst de toelichting op dit artikel daarbij allereerst op het verlenen van een professionele dienst, dat neemt niet weg dat er bij een grammaticale uitleg van dit begrip geen grond is om te oordelen dat gedragingen van een accountant in het kader van zijn zakelijk (beroepsmatig) optreden als bestuurder van een vennootschap daar niet onder vallen. Overigens, bij het uitoefenen van het bestuurderschap van een onderneming wordt zonder meer door betrokkene gebruik gemaakt van zijn vakbekwaamheid als accountant, zodat geoordeeld moet worden dat hij in die functie een professionele dienst verricht als bedoeld in de VGBA en ook daarom geoordeeld moet worden dat hij op zijn gedragingen als bestuurder van de vennootschap alle fundamentele beginselen van de VGBA van toepassing zijn.

bij het uitoefenen van het bestuurderschap maakt de accountant gebruik van zijn vakbekwaamheid

De Ak stelt echter vast dat er geen sprake geweest is van onbehoorlijk bestuur. De Ak neemt in aanmerking dat de financiële toestand van de vennootschap zodanig was dat op er op korte termijn een beslissing moest worden genomen over de overname van aandelen of activa door een derde partij. De klacht wordt door de Ak ongegrond verklaart.

Annotatie redactie

De uitspraak op zich zelf is vrij helder. De accountant heeft als bestuurder geprobeerd om de onderneming te redden door diverse opties ten aanzien van verkoop uit te proberen. Uiteindelijk werd hij daarin belemmerd. Wat deze uitspraak echter bijzonder maakt is de vraag wanneer een accountant tuchtrechtelijk kan worden aangesproken voor het ‘niet’ specifiek beroepsmatig handelen. De Ak verwijst in dit verband naar de VGBA en stelt dat de fundamentele beginselen een ruimere reikwijdte hebben ten aanzien van het beroepsmatig handelen. De Ak stelt vervolgens dat hij gebruik maakt van zijn vakbekwaamheid als accountant bij het uitoefenen van het bestuur van de vennootschap. We betwijfelen of deze stelling zonder meer kan worden gevolgd. Te meer ook omdat het uitoefenen van bestuurstaken niet specifiek een taak is waar men van verwacht dat een accountant absoluut bedreven in is. Echter blijft de Ak wel de mogelijkheid houden om het handelen van een accountant, ten aanzien van de uitoefening van zijn beroep in brede zin te toetsen. In een vergelijkbare zaak, waar een accountant tevens als advocaat optrad, is eveneens door de Ak beslist dat het zijn van advocaat niet automatisch inhoudt dat de Wet op het Accountantsberoep en de VGBA niet van toepassing zijn. Het is dus zaak om na te gaan in hoeverre het zinvol is om bij het verrichten van niet specifieke accountantswerkzaamheden, de titel en aanduiding accountant nog te voeren.

Het bericht AVTR2017/66 verscheen eerst op AVTR.

De betrokken accountant wordt ingeschakeld door een cliënt die voorheen werd bediend door een administratiekantoor. Door dit kantoor is op enig moment het retentierecht uitgeoefend omdat de cliënt de openstaande rekeningen niet voldeed. Het retentierecht werd uitgeoefend op de aangeleverde financiële gegevens over 2011 en 2012 en op de verwerkte administraties door het kantoor. De cliënt vraagt aan de betrokken accountant om de volgende punten vast te stellen; 1. of de kwaliteit van het geleverd werk door het administratiekantoor naar behoren is, 2. of de rapportage naar de cliënt omtrent de verrichte werkzaamheden naar behoren is en 3. of de facturatie ook naar behoren is. De accountant rapporteert en trekt in zijn rapport verregaande conclusies. Tevens vermeld de accountant dat er aan enkele onderdelen van zijn bevindingen zekerheid kan worden ontleend.

De klacht heeft betrekking op het feit dat de accountant verregaande conclusies heeft getrokken die naar de mening van het administratiekantoor elke vorm van deugdelijke grondslag mist.

De Ak stelt vast dat conclusies die in een accountantsrapport zijn opgenomen van een deugdelijke grondslag moeten zijn voorzien. Dat geldt in versterkte mate indien een dergelijk rapport is bedoeld om in een gerechtelijke procedure als ondersteuning van een partijstandpunt te dienen. De Ak is voorts van mening dat het onderzoek ook enigszins het karakter had van een persoonsgericht onderzoek. De accountant had derhalve op zijn minst hoor en wederhoor moeten toepassen om vast te stellen of zijn feitelijke bevindingen – en ook zijn conclusies- konden worden voorzien van een deugdelijke grondslag. Bovendien valt volgens de Ak niet in te zien hoe de accountant enkele onderdelen van zijn bevindingen kon voorzien van enige vorm van zekerheid, terwijl hier sprake was van een opdracht wat geen enkele vorm van zekerheid beoogt te verstrekken. Had de accountant zekerheid willen verstrekken dan was het passender geweest om daar een NV COS standaard voor toe te passen die hiervoor is ingericht (NV COS 3000).

Had de accountant zekerheid willen verstrekken dan was het passender geweest om daar een NV COS standaard voor toe te passen die hiervoor is ingericht

De Ak verklaart daarom de klacht gegrond en legt aan de accountant de maatregel op van berisping.

Annotatie redactie

De accountant heeft het hybride karakter van zijn opdracht helaas duidelijk miskend. Naast het feit dat hij elementen van assurance heeft ingebracht in het rapport, bevatte de opdracht ook kenmerken van een persoonsgericht onderzoek. De accountant had alert moeten zijn en de werkzaamheden dienen te verrichten welke een deugdelijke grondslag kunnen waarborgen. Uiteraard is hoor en wederhoor hier een voorbeeld van.

Het bericht AVTR2017/42 verscheen eerst op AVTR.

Een accountant wordt gevraagd om vast te stellen of de aandelen uit een eerdere aandelentransactie tegen een reële prijs zijn verkocht. De aandelentransactie vond plaats in het kader van een scheiding tussen man en vrouw. De vrouw had 40% van de aandelen en de man had (kennelijk) 60% van de aandelen. De vrouw heeft de aandelen aan haar ex man verkocht voor een bedrag van € 310.000. De aandelentransactie vond plaats op 27 maart 2013. De accountant accepteert de opdracht en verricht een indicatieve waardebepaling. De peildatum die hij hanteert is 31 december 2013. Op grond van zijn analyse is de accountant van oordeel dat de indicatieve waarde van de verkochte aandelen circa € 3 mio bedraagt.

De vrouw dagvaardt de accountant (hierna: de klager) die betrokken was bij de eerdere aandelentransactie waarbij ze de aandelen heeft verkocht voor € 310.000. De juridische gemachtigde van de eerdere accountant wendt zicht tot de accountant die de huidige indicatieve waardebepaling heeft gedaan. Hij meent dat de accountant onjuist heeft gehandeld en dient derhalve een klacht in bij de Accountantskamer (hierna: Ak). De belangrijkste punten van de klacht zijn;

a.         de accountant had geen waardebepaling per 31 december 2013 mogen afgeven;

b.         de accountant heeft geen hoor en wederhoor toegepast bij het opstellen van het rapport waardoor een deugdelijke grondslag ontbreekt;

c.         de accountant heeft onvoldoende nauwkeurig in zijn rapport vastgelegd van wie en op welke wijze hij opdracht voor het betreffende rapport heeft gekregen;

d.         de accountant heeft bij de waardering van de aandelen onvoldoende rekening gehouden met het minderheidsbelang en voorts heeft hij de vermogenskostenvoet onjuist toegepast.

Ten aanzien van klachtonderdeel a meent de klager dat de aandelenwaardering zag op de transactiedatum per maart 2013. Door de aandelen te waarderen per 31 december 2013 heeft de betrokken accountant volgens hem geen rekening gehouden met de onzekere factoren voor die transactiedatum en juist wel met een lucratieve contract gesloten na de transactiedatum. Ook meent klager dat de betrokken accountant aansluiting had moeten zoeken bij handreiking 1127 en (NV COS) standaard 5500N. De accountant verweert zich door aan te geven dat een waardering op een andere datum dan de transactiedatum niet tot een substantieel andere uitkomst zou hebben geleid. Ook meent hij dat, hoewel handreiking 1127 nog niet bestond ten tijde van de aandelenwaardering, het door hem uitgebrachte rapport hier desondanks gewoon aan voldoet. Tot slot is hij van mening dat standaard 5500N niet van toepassing is. De Ak is van mening dat de accountant de waardepeildatum per transactiedatum had moeten gebruiken. Op basis hiervan kon hij dan de beschikbare kennis en informatie omtrent de toekomstverwachtingen per die datum beter in ogenschouw nemen. En ook omdat hij wist dat zijn rapport zou worden gebruikt als onderbouwing van een standpunt in een juridisch geschil tussen de ex-partners. Als de accountant van mening was dat om een of andere reden de transactiedatum niet opportuun was om te gebruiken, dan had hij dit moeten vermelden in zijn rapport. Ook had hij dan in zijn rapport moeten vermelden wat de effecten zouden zijn geweest als hij de waardebepaling per die datum wel had gebruikt. Derhalve wordt dit klachtonderdeel door de Ak gegrond verklaard. De Ak vindt dat de accountant in strijd heeft gehandeld met het fundamenteel beginsel objectiviteit en vakbekwaamheid en zorgvuldigheid.

Met betrekking tot klachtonderdeel b verweert de accountant zich door aan te geven dat er geen verplichting bestond om hoor en wederhoor toe te passen. Ook achtte hij dit niet zinvol gezien de gevoelige situatie tussen de ex partners, en omdat het bestuur van de vennootschap dit ook (kennelijk) heeft geweigerd. Tenslotte stelt hij dat de waardering heeft uitgevoerd met inachtneming van de verstrekte jaarrekeningen. De Ak is het hier niet mee eens. De accountant had hoor en wederhoor moeten plegen omdat het toekomstig bedrijfsbeleid en de daarmee verband houdende kasstromen een belangrijk onderdeel vormen van de aandelenwaardering. Een kennelijke weigering van het bestuur om hieraan mee te werken  had de accountant in zijn rapport moeten vermelden. Ook dit klachtonderdeel acht de Ak derhalve gegrond.

Klachtonderdeel c wat ziet van wie en op welke wijze de accountant de opdracht heeft verkregen wordt door de Ak ongegrond verklaart. De Ak stelt vast dat er geen rechtsregel bestaat wat voorschrijft dat de accountant de opdrachtbevestiging of een opdrachtverzoek citeert of aanhecht aan een rapportage.

Voor wat betreft klachtonderdeel d heeft klager niet aannemelijk gemaakt dat er bij een minderheidsbelang altijd sprake moet zijn van een minority discount. Volgens de Ak vertoont de aandelentransactie kenmerken van een boedelscheiding, waarbij een discount op minoritybelangen zodoende niet gebruikelijk is. Ook heeft klager onvoldoende onderbouwd waarom de vermogenskostenvoet onjuist zou zijn. Derhalve wordt dit klachtonderdeel ongegrond verklaart.

De accountant krijgt de maatregel van waarschuwing opgelegd.

Annotatie redactie

Het opstellen van een accountantsrapportage ter ondersteuning van een standpunt in een juridisch geschil blijft een gevoelig aspect voor veel accountants. Vanwege de relatief jonge jurisprudentie omtrent dit onderwerp is het in de beroepspraktijk nog niet geheel duidelijk hoe de risico’s hieromtrent te beperken. In deze casus had de accountant een onjuiste waarderingsdatum toegepast. Voorts had hij geen hoor en wederhoor toegepast wat volgens de Ak wel noodzakelijk was om de kwaliteit van de toekomstige kasstromen beter in perspectief te plaatsen. De accountant was echter van mening dat een waardering op een andere datum niet een substantieel andere uitkomst zou hebben. Maar uit de uitspraak blijkt niet wat de uitkomst dan zou zijn geweest als hij wel de waarderingsdatum had gebruikt die de Ak als enige juiste acht. In navolging hiervan is het ook niet helemaal begrijpelijk waarom de Ak hier niet specifiek naar heeft gevraagd. De Ak beroept zich enkel op de formaliteit dat, vanwege de inbreng van het rapport in een juridisch geschil, de accountant de naar hun mening juiste waarderingsdatum moest hanteren. Het lijkt er derhalve op alsof de maatregel jegens de accountant puur vanwege voorgenoemd feit is opgelegd, zonder de materiele effecten van het besluit van de accountant ooit te hebben getoetst. Tevens is het ook niet geheel te volgen waarom hij hiermee in strijd zou hebben gehandeld met het fundamenteel beginsel objectiviteit. Immers, uit de feiten blijkt niet dat met toepassing van een onjuiste waarderingsdatum er een bedreiging was ontstaan ten aanzien van zijn objectiviteit.

Het opstellen van een accountantsrapportage ter ondersteuning van een standpunt in een juridisch geschil blijft een gevoelig aspect voor veel accountants.

Ook ten aanzien van het toepassen van hoor en wederhoor kunnen kanttekeningen worden geplaatst. Uit de feiten blijkt evident dat het hier ging om tegenstrijdige belangen tussen ex-partners. Hoewel de redenering van de Ak juist is dat hoor- en wederhoor bijdraagt aan een betere beoordeling van de toekomstige kasstromen en prognoses, buigt zij zich niet over de vraag of deze bijdrage ook waardevol is bij tegenstrijdige en conflicterende belangen. De tendens van de ex-partners en daarmee ook de verwachting verschilt. De ene partner wil een zo hoog mogelijke uitkomst en de andere wil een zo laag mogelijke uitkomst. Hoe kan de accountant in een dergelijke situatie hoor- en wederhoor dan adequaat en zorgvuldig toepassen? Op dit punt had de Ak wellicht meer duidelijkheid kunnen verschaffen.

Het bericht AVTR 2017/2 verscheen eerst op AVTR.

De betrokken accountant verrichtte controlewerkzaamheden ten aanzien van een groep van vennootschappen. De groep van vennootschappen bestond uit een holding (hierna: holding A) met diverse dochtervennootschappen, waaronder dochtervennootschap F en dochtervennootschap E. De activiteiten van de voorgenoemde dochtervennootschappen bestonden uit bouw en vastgoedwerkzaamheden. De accountant heeft ten aanzien van de geconsolideerde jaarrekening van holding A een goedkeurende controleverklaring verstrekt over 2008, 2009 en 2010. Ten aanzien van dochtervennootschap F zijn er eveneens goedkeurende controleverklaringen afgegeven over dezelfde perioden.  Kort na de afgifte van de goedkeurende controleverklaringen van de accountant gaat de groep van gecontroleerde vennootschappen failliet. De (concurrente) crediteuren van de inmiddels failliete groep van vennootschappen dient een klacht in bij de Accountantskamer (hierna: Ak). De accountant wordt bij uitspraak van 7 maart 2014 berispt.

De klagers menen dat de Ak een klachtonderdeel over het hoofd heeft gezien en dient vervolgens nader een klacht in. Deze klacht ziet op het feit dat een van de reeds gefailleerde vennootschappen (indirect) een vordering bleek te hebben (ad: € 369.000) op de directeur-grootaandeelhouder van de groep (hierna: DGA). De klagers menen dat de accountant de vordering als dubieus had moeten beschouwen. Er bleek namelijk sprake te zijn van een dispuut tussen de DGA en de oud bestuurders van de vennootschappen. En voorts was de vordering meer dan twee jaar oud. Echter heeft de betrokken accountant, zo menen klagers, de vordering als voorwaardig in de boeken laten staan. De betrokken accountant overlegd het controledossier aan de Ak. Hieruit maakt de Ak op dat de accountant meer aandacht had moeten besteden aan de solvabiliteit van de vorderingen, het ontstaan, de reden van niet betalen, de verwachtingen ten aanzien van ontvangst van de vorderingen en eventuele ontwikkelingen terzake tot de datum van het afgeven van de goedkeurende controleverklaring. De Ak meent dat de accountant in strijd heeft gehandeld met het beginsel deskundigheid en zorgvuldigheid zoals opgenomen in de VGC (thans VGBA). De Ak meent dat deze extra tekortkoming in de werkzaamheden van de accountant geen zwaardere maatregel rechtvaardigt dan welke thans is opgelegd. Derhalve wordt in de onderhavige uitspraak geen maatregel opgelegd.

Annotatie redactie

In de eerdere uitspraak had de accountant al een maatregel opgelegd gekregen. De klagers meenden kennelijk dat dit onvoldoende was en poogden met een nadere klacht een zwaardere maatregel af te dwingen. Hoewel dit niet gelukt is heeft de Ak toch de nadere klacht behandeld en tevens gegrond verklaard. De Ak is van oordeel dat, gezien de ouderdom van de vorderingen en het feit dat het betrekking heeft op de DGA, het op de weg van de accountant had gelegen om in zijn controle intensief aandacht te besteden aan de solvabiliteit, het ontstaan van de vordering, de reden van niet betalen, de verwachtingen ten aanzien van ontvangst en eventuele ontwikkelingen terzake tot de datum van het afgeven van de controleverklaring. De Ak geeft derhalve college in de wijze waarop een vordering door een accountant dient te worden gecontroleerd.

Het bericht AVTR 2017/1 verscheen eerst op AVTR.

Het bericht Controleverklaring 2016 verscheen eerst op AVTR.

Het bericht AVTR 2016/8 verscheen eerst op AVTR.

Een vennootschap onder firma bestaande uit vier firmanten besluiten om hun firma-aandelen te verkopen. Bij de verkoop worden ze begeleidt door een accountant en een jurist. Nadat de verkoop heeft plaatsgevonden zijn de gevolgen hier van verwerkt in de aangifte inkomstenbelasting 2007 van de oud-firmanten. De aangifte is opgesteld door een fiscalist van het kantoor waar de accountant werkzaam is. De accountant bespreekt de inhoud van de aangifte met de oud firmanten. In de fiscale aangifte zijn zogenaamde beëindigings-vergoedingen verwerkt. Deze beëindigingsvergoedingen zijn niet verwerkt conform de verwachtingen van de oud firmanten.

De fiscalist van het kantoor zoekt ondertussen bevestiging en akkoord bij de oud-firmanten om de fiscale aangifte te verzenden. Echter blijkt dat de oud-firmanten de fiscale aangifte hebben laten herrekenen door een andere partij. Uit deze herberekening blijkt dat de fiscale uitkomsten verschillen. Derhalve wordt de fiscale aangifte nog niet definitief gemaakt en verzonden. Op basis hiervan verzoekt de jurist, die als adviseur optreedt voor de oud-firmanten, aan de accountant om beide fiscale aangifteberekeningen met elkaar te vergelijken. De accountant geeft gehoor aan het verzoek en zet uiteen wat exact de verschillen zijn. Op enig moment wordt de fiscale aangifte van de oud-firmanten wederom  ter concept aangeboden. Ditmaal door een andere fiscalist van het kantoor waar de accountant werkzaam is. Dit concept voldoet eveneens niet aan de verwachtingen.

Twee van de oud-firmanten dienen een klacht in bij de accountantskamer (hierna: Ak).

De oud-firmanten verwijten de accountant dat de fiscale aangifte fouten bevat. Bij de mondelinge behandeling brengen de oud-firmanten tevens nieuwe standpunten naar voren ten aanzien waarom zij van mening zijn dat de accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld.

De Ak stelt vast dat de klacht niet ontvankelijk is. Tussen het verweten handelen of nalaten en het moment van indiening van de klacht is meer dan zes jaar verstreken. Voorts blijkt uit de behandeling van de klacht dat de oud-firmanten onvoldoende naar voren weten te brengen wanneer zij er nu van bewust waren dat de fiscale aangifte fouten bevat.

Tijdens de mondelinge behandeling komt de Ak tot de conclusie dat de oud-firmanten onvoldoende aannemelijk maken waar de accountant nu exact tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Op basis hier van wordt de klacht ongegrond verklaard.

Annotatie redactie

Op basis van niet-ontvankelijkheid ontkomt de accountant hier aan een maatregel. De casus is op zichzelf vrij eenvoudig. Het ging hierom de vraag in hoeverre de accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar handelt als hij zich teveel inlaat met een rapportage die hij niet heeft opgesteld. In dit geval heeft hij het fiscale aangifterapport niet zelf opgesteld. Echter zijn betrokkenheid bij het bespreken van het rapport maakt hem tuchtrechtelijk verantwoordelijk. De wijze waarop de accountant heeft gehandeld is niet ongebruikelijk bij menig MKB accountantspraktijk. Omdat de accountant in dat soort praktijken veelal fungeert als eerste aanspreekpunt fungeert hij veelal als spil tussen de klant en de fiscalist.

De wijze waarop de accountant heeft gehandeld is niet ongebruikelijk bij menig MKB accountantspraktijk

De Ak laat echter na op basis van welk onderdeel binnen de wet- en regelgeving zij meent dat de Ak tuchtrechtelijk verwijtbaar handelt. Op het gebied van de VGBA kunnen wij ons moeilijk voorstellen welke fundamentele beginselen exact zouden zijn geschonden. Schending van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid is hier niet aan de orde. Het zelfde valt te zeggen voor het beginsel van objectiviteit. Voorts blijkt uit de casus dat het fundamenteel beginsel integriteit ook niet is geschonden. De accountant heeft naar zo blijkt eerlijk en oprecht opgetreden door partijen te wijzen op verschillen tussen de twee fiscale aangifterapportages die van elkaar afweken.

Wellicht zou de Ak dan bedoelen dat de accountant het fundamenteel beginsel professionaliteit heeft geschonden. Dit lijkt ons echter ver gezocht omdat hij op geen enkele manier het beroep in diskrediet brengt.

Op het gebied van de NV COS kan men nog stellen dat de accountant NV COS 620 had kunnen toepassen. Bij gebruikmaking van de werkzaamheden van andere deskundigen zal de accountant altijd moeten beoordelen in hoeverre hij hier op kan steunen. De verantwoordelijkheid van de accountant wordt ons inzien minder zodra de deskundigheid en werkwijze van de deskundige geborgd is conform gedrags- en beroepsregels die in acht moeten worden genomen. Dit ontslaat de accountant echter niet van de verplichting om de werkzaamheden van de andere deskundige te beoordelen op enige vorm van deugdelijkheid.

De Ak heeft met het nemen van een verregaande standpunt inzake de betrokkenheid van de accountant onduidelijkheid gecreëerd. Ook heeft de Ak niet gemotiveerd op basis waarvan zij van mening is dat de accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Dit is kwalijk  omdat menig accountant werkzaam bij een MKB accountantspraktijk zijn rol op een dergelijke manier zou vervullen zoals in deze zaak vormgegeven. Verdere duidelijkheid aangaande het standpunt van de Ak is dan ook gewenst.

Het bericht AVTR 2015/125 verscheen eerst op AVTR.

Een advocatenkantoor behartigt de belangen van haar cliënt. Echter is het advocatenkantoor in conflict geraakt met deze cliënt. Het conflict leidt tot een civiele procedure. Uit de civiele procedure komt naar voren dat het advocatenkantoor een bedrag van circa € 30.000 dient over te maken aan cliënt. Dit bedrag heeft betrekking op gelden die op de derdengeldrekening van de advocaat waren gestort en kennelijk eigendom waren van de cliënt. Van het te vorderen bedrag is reeds € 4.500 overhandigd aan de cliënt door middel van een kasopname.

Vanwege de civiele procedure heeft het advocatenkantoor de betrokken accountant benaderd met specifieke vragen over het beheer van derdengelden. In het bijzonder heeft het advocatenkantoor gevraagd aan de betrokken accountant om te onderzoeken in hoeverre de inkomsten en uitgaven van de rekening derdengelden aansluiten op het zelf vervaardigde financieel overzicht van het advocatenkantoor. De betrokken accountant heeft de opdracht aanvaard onder NV COS 4400. In zijn opdrachtbevestiging zet hij specifiek uiteen dat hij het aangeleverd financieel overzicht zal aansluiten op de inkomsten en uitgaven welke zijn opgenomen in de bankafschriften van de rekeningen derdengelden.

De betrokken accountant brengt een rapport van feitelijke bevindingen uit. Het rapport is ingebracht in bovengenoemde civiele procedure.

Naar aanleiding van de rapportage van feitelijke bevindingen dient de cliënt een klacht in bij de Ak. De cliënt is van mening dat de accountant in zijn rapport ten onrechte heeft gesteld dat € 4.500 aan haar is uitbetaald. Ook stelt zij dat er meerdere kasopnames zijn gedaan maar dat de accountant deze niet in zijn rapportage heeft verwerkt. En tot slot stelt zij dat de accountant niet objectief en onafhankelijk heeft gehandeld maar slechts naar aanwijzingen van het advocatenkantoor.

De Ak stelt vast dat het gaat om een accountantsrapport wat is ingebracht in een civiele procedure. De Ak herhaalt de kernoverwegingen van vaststaande jurisprudentie op dit punt en toetst in hoeverre de accountant hieraan heeft voldaan.

In het bijzonder stelt de Ak vast dat de klacht van de cliënt inzake dat het bedrag van € 4.500, wat niet uitbetaald aan haar zou zijn niet juist is. In de rapportage gaat de accountant niet in op de vraag aan wie de kasopname van € 4.500 is uitbetaald. De rapportage spreekt slechts over een kasopname van € 4.500. Ook stelt de Ak vast dat de overige klachtonderdelen onvoldoende zijn onderbouwd.

De Ak verklaart de klacht derhalve in al haar klachtonderdelen ongegrond.

Annotatie redactie

De accountant in deze zaak heeft NV COS 4400 juist toegepast. Hoewel hij kennelijk wist dat zijn rapport mogelijk in een civiele procedure kon worden gebruikt heeft hij de opdracht toch aanvaard als specifiek overeengekomen werkzaamheden. Een belangrijk detail hierbij is dat hij heeft geëist dat bij de inbreng van zijn rapportage in de civiele procedure, eveneens de opdrachtbevestiging moet worden overgelegd. Dit is een zeer slimme zet van de accountant. Op deze manier kan de civiele rechter kennis nemen van de aard en reikwijdte van de opdracht alsmede wat specifiek is overeengekomen wat de accountant moest doen. De Ak benadrukt dat onder meer vanwege deze handelswijze, de rapportage voldoet aan de vereisten die hij hieraan stelt. 

De accountant heeft geëist dat de opdachtbevestiging moet worden overgelegd in de civiele procedure

Het bericht AVTR 2015/100 verscheen eerst op AVTR.